محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
201
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
آن روزگار و نه پيوند همسرى با فرعون ، او را از حقى كه شناخته بود ، باز ندارد و اسوه و الگو و نماد و نمونهاى از ايمان و ارزشهاى انسانى گردد . « 1 » قرآن كريم از اين بانوى بزرگوار « 2 » اين گونه ياد كرده است : « خداوند براى مؤمنان همسر فرعون را مثل مىزند ، آن گاه كه [ پس از سختگيرىهاى فرعون ، به دعا ] گفت : پروردگارا ! [ من كاخ فرعون را نمىخواهم ] براى من در بهشت نزد خود خانهاى بساز و مرا از فرعون و كارهايش رهايى بخش و مرا از اين گروه ستمكاران برهان » « 3 » ، و اين همان زنى است كه پيشترها - آن گاه كه موسى را به نوزادى از آب گرفته بودند و نزد فرعون برده بودند - خداوند مهر نوزاد از آب گرفته را در همان نخستين ديدار در دل او افكند و او از شوهر خواست تا نوزاد را نكشد و او را به فرزندى بگيرند : « همسر فرعون گفت : اين نوزاد چشم روشنى من و تو است او را نكشيد ، باشد كه به ما سودى رساند يا او را به فرزندى بگيريم » . « 4 » به هر روى موسى دانست كه فرعون هم چنان در سركشى و خودسرى پيش خواهد رفت ، بنى اسرائيل نيز دريافتند كه فرعون سختگيرى بر آنان را خواهد افزود و به آزار و آسيب بيشترى دچارشان خواهد كرد . از اين روى ترس و دلهرهشان افزوده شد ، به ويژه كه جز صبر و بردبارى ، پشتيبانى نمىيافتند [ و جز سوختن و ساختن راهى نمىديدند ] ، چنان كه چون موسى بدانان گفت : « از خداوند يارى بخواهيد و صبر و پايدارى پيشه كنيد [ و بدانيد كه ] زمين از آن خداست و آن را به هر كس از بندگانش كه بخواهد به ارث مىدهد و نيك فرجامى از آن پارسايان است » « 5 » ، از سر گستاخى و درماندگى پاسخى اينگونه به دو دادند : « پيش از آن كه نزد
--> ( 1 ) . تهامى نقره ، همان ، 401 . ( 2 ) . دربارهء بزرگوارى آسيه ، همسر فرعون ، حديثهاى بسيارى نيز هست ، حديثهايى چون : « برترين زنان جهان ، چهار زناند : مريم دختر عمران ، آسيه همسر فرعون ، خديجه دختر خلويد و فاطمه دختر محمد ( ص ) » : « بهترين زنان بهشت چهار زناند : خديجه ، فاطمه ، مريم و آسيه » و . . . براى ديدن اين حديثها بنگريد به : تفسير ابن كثير ؛ 2 / 32 - 34 ؛ البداية و النهاية ، 2 / 59 - 63 ؛ تفسير طبرى ، 6 / 393 ؛ صحيح بخارى ، 4 / 193 ، 6 / 239 ؛ صحيح مسلم ، 2 / 243 ؛ سنن ترمذى ، 4 / 365 - 366 ؛ المستدرك حاكم نيشابورى ، 3 / 184 . و به گزارشى از البداية و النهاية ( 2 / 62 ) ، آسيه در بهشت همسر پيامبر ( ص ) خواهد بود . ( 3 ) . « وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ إِذْ قالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ » ( سورهء تحريم ، آيهء 11 ) . ( 4 ) . « وَ قالَتِ امْرَأَتُ فِرْعَوْنَ قُرَّتُ عَيْنٍ لِي وَ لَكَ لا تَقْتُلُوهُ عَسى أَنْ يَنْفَعَنا أَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَداً » ( سورهء قصص ، آيهء 9 ) . ( 5 ) . « اسْتَعِينُوا بِاللَّهِ وَ اصْبِرُوا إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ » ( سورهء اعراف آيهء 128 ) .